Temat przewodni czwartego pakietu to: Przemoc wobec osób nieneurotypowych
Przemoc wobec osób nieneurotypowych to wszelkie działania – fizyczne, psychiczne, społeczne lub systemowe – które krzywdzą osoby funkcjonujące neuroatypowo, np.
w spektrum autyzmu, z ADHD, z zespołem Tourette’a, z zespołem Aspergera oraz
z zaburzeniami integracji sensorycznej Nieneurotypowość nie jest „gorszą wersją” funkcjonowania – to naturalna część neuroróżnorodności. Problemem nie są różnice, lecz brak zrozumienia, akceptacji i dostosowania środowiska.
Osoby nieneurotypowe (np. w spektrum autyzmu, z ADHD, niepełnosprawnością intelektualną, zaburzeniami komunikacji czy innymi różnicami neurorozwojowymi) mogą doświadczać przemocy w sposób, który bywa trudny do zauważenia.
Często osoby stosujące takie zachowania nie mają świadomości, że ich działania są formą przemocy – tłumaczą je „wychowaniem”, „dyscypliną”, „dobrem osoby” czy „koniecznością nauczenia normalnego funkcjonowania”. Jednak brak intencji skrzywdzenia nie oznacza braku krzywdy.
Najczęstsze formy przemocy:
- wyśmiewanie, zawstydzanie, ignorowanie trudności,
- zmuszanie do „normalnego” zachowania mimo przeciążenia,
- ignorowanie trudności wynikających z diagnozy
- popychanie, przytrzymywanie, stosowanie kar fizycznych,
- kontrolowanie pieniędzy lub świadczeń,
- zaniedbywanie potrzeb zdrowotnych i terapeutycznych,
- brak dostosowań do szczególnych potrzeb.
Przemoc może prowadzić do lęku, wycofania społecznego, depresji oraz pogorszenia funkcjonowania.
Co mogą zrobić rodziny i opiekunowie?
- Poszerzać wiedzę na temat neuroróżnorodności
- Korzystać ze wsparcia specjalistów zamiast stosować kary
- Uczyć się alternatywnych metod komunikacji
- Dbać o dostosowanie środowiska do potrzeb sensorycznych
Traktować osobę nieneurotypową z szacunkiem i podmiotowo
Gdzie szukać pomocy?
W przypadku doświadczania przemocy lub podejrzenia przemocy:
- Gminnym Ośrodkiem Pomocy Społecznej ul. Myślenicka 46, 32-420 Gdów, tel. 12 251 42 38
- Komisariatem Policji w Gdowie ul. Krakowska 2, 32-420 Gdów, tel. 47 83 41 300
- 116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży (czynny całą dobę)
- 800 100 100 – Telefon dla Rodziców i Opiekunów
- 112 – numer alarmowy w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia
Każda osoba ma prawo do bezpieczeństwa, szacunku i wsparcia. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Gdowie służy pomocą mieszkańcom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej.
Pamiętaj! Osoby nieneurotypowe wnoszą do społeczeństwa kreatywność, innowacyjność
i odmienne perspektywy. Przemoc i wykluczenie nie wynikają z ich cech – lecz z braku akceptacji i systemowego wsparcia